SANTUR HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

1) Enstrümanımı nasıl ve ne ile akord etmeliyim :

Santurlar dünyada çeşitli form ve düzenlerde imal edildikleri için akord düzenleride farklı olabilir. Ben burada kendi buluşum olan “Geliştirilmiş Türk Santurunun” akord düzenini anlatacağım.

2) Yeni başlayan biri olarak iyi bir enstrümanı nasıl alabilirim :

Bir santur almak yeni başlayan için ürkütücü olabilir. Piyasada dışarıdan gelen çoğunlukla İran menşeli olan küçük santurlar satılmaktadır. Bunlar dar kapasiteli ve diyatonik olarak akord edilmişlerdir. Benim ilk santurum da böyle idi. Ancak ona mandal monte ettikten sonra Türk müziği çalınabilir hale geldi.

• Şuna dikkat etmelisiniz : Bununla ne yapmak istiyorsunuz ? Amatör bir heves için mi yoksa ileriye yönelik bir çalışma için mi almak istiyorsunuz? Santur öğrenmek için müzik bilginiz ne kadardır yeterlidir ? (Şurası muhakkak ki kanun çalan birisi için Santur'a geçmek, tellerin akord düzeni ve mandal kullanımı nedeniyle, çok daha kolaydir.) Santur almak için verebileceğiniz miktar ne kadardır ? ( Şu anda yapılan Türk müziği Santurları'nın fiyatı USD.1.500,- ile USD.2.000,- arasındadır.)
• Türkiye'de santur imalatı şu anda çok yaygın değildir, ancak bu işe gönül vermiş birkaç saz yapımcısı santur imal etmektedir. Bu alanda oldukça tecrübe sahibi isimlerden birisi, benim de santurumu imal eden İstanbul - Bostancı'da Paki Öktem'dir. İlgilenenler benim vasıtamla kendisi ile bağlantı kurabilirler.

3) İnternette gördüğüm bazı santurların göğüsleri neden siyahtır ?

• Bazı ışık şartlarında siyah renkli bir göğüs köprü ve teller daha iyi görülebilmesini sağlamaktadır, ancak açık havada çalma durumunda siyah göğüs ısınabilaceği için akordun bozulabilme riski vardır.

4) Santurun tellerini ne sıklıkta değiştirmeliyim ?

Teller yalnızca koptuğu veya rutubette kalıp çok paslandığı zaman değiştirilir. Santur'da bir ses için üç tel kullanıldığı için, bir telin kopması halinde üçünü birden değiştirmek ses kalitesi bakımından tavsiye edilir. Bu kanunda da böyledir.

5) Değişik ağaçlardan yapılmış mızraplar değişik tonlar verir mi?

Yumuşak ağaçlardan yapılmış mızraplar yumuşak, sert ağaçlardan yapılmış olanlar ise daha yüksek tonlu ses verirler. Çalınacak eserin ruhuna göre mızrap cinsi seçilir.

6) Santuru nasıl temizlemeliyim ?

Bilhassa açık duran enstrümanlar diğer eşyalar gibi tozlanırlar. Bu da ses kalitesine tesir edebilir. Santurun göğsü yumuşak uzun tüylü bir fırça ile dikey olarak temizlenebilir. Teller zamanla okside olabilir. Bu durumu parmağınızı tel üzerinde gezdirerek anlayabilirsiniz. Kayganlığı gitmiştir. Bunu gidermek için en basit çare mutfaklarda bulaşık için kullanılan "Scotch Brite" gibi bir temizlik aracı ile telleri boydan boya silmektir. Bu çok iyi netice verir ve tellerin tınısı eski halini alır.